આબોહવા પરિવર્તનને કારણે વીજળીની માંગ વધી, વરસાદની પેટર્ન પણ બદલાઈ, હીટ ઈન્ડેક્સ વધ્યો

સેન્ટર ફોર સાયન્સ એન્ડ એન્વાયરમેન્ટ (સીએસઇ) ના રિપોર્ટ અનુસાર, હવામાન પરિવર્તનને કારણે દિલ્હીમાં વીજળીની માંગ વધી રહી છે. અહેવાલ મુજબ, હવામાન પરિવર્તનને કારણે, વરસાદની પેટર્નમાં ફેરફાર થયો છે, જેના કારણે દિલ્હીની સાપેક્ષ ભેજ અને ગરમી સૂચકાંકમાં વધારો થયો છે.

આ જ કારણ છે કે દિલ્હીમાં લોકોને હવે પહેલા કરતા વધુ દિવસો સુધી એસી-કૂલરનો ઉપયોગ કરવો પડે છે. ઝ્રજીઈ સંશોધકો કહે છે કે આ સ્થાનિક વલણો આંતર સરકારી પેનલ ઓન ક્લાઈમેટ ચેન્જના તારણો સાથે મેળ ખાય છે, જે અગ્રણી આબોહવા વૈજ્ઞાનિકોની વૈશ્વિક સંસ્થા છે.આઇપીસીસીનાનો છઠ્ઠો આકારણી અહેવાલ જણાવે છે કે શહેરી કેન્દ્રોમાં હીટવેવ્સ સહિત અતિશય ગરમીનું પ્રમાણ વધ્યું છે, જેમાં હવાનું તાપમાન આસપાસના વિસ્તારો કરતાં અનેક ડિગ્રી વધુ ગરમ છે, ખાસ કરીને રાત્રિ દરમિયાન. આઈપીસીસીએ ચેતવણી આપી છે કે શહેરી વોર્મિંગની અસરથી સ્થાનિક તાપમાનમાં બે ડિગ્રી સેલ્સિયસનો વધારો થઈ શકે છે, જે શહેરોની અનુકૂલનક્ષમ ક્ષમતાને ઘટાડે છે અને જોખમો વધારી શકે છે. આબોહવા પરિવર્તનને કારણે, શહેરો એટલા ગરમ અને ભેજવાળા બની રહ્યા છે કે તેઓ રાત્રિ દરમિયાન પણ પૂરતા પ્રમાણમાં ઠંડું કરી શકતા નથી, જેના કારણે ગંભીર થર્મલ અગવડતા થાય છે. પરિણામે વીજળીની માંગ વધી રહી છે.

સીએસઇના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર અનુમિતા રોયચૌધરી કહે છે કે ૨૦૨૩માં ચોમાસાના સમયગાળામાં સરેરાશ દૈનિક પીક વીજળીની માંગ ૨૦૧૮માં દિલ્હીમાં રીઅલ-ટાઇમ વીજળી લોડ મોનિટરિંગ શરૂ થઈ ત્યારથી સૌથી વધુ છે. રોયચૌધરીના જણાવ્યા અનુસાર, દિલ્હીની વીજળીની માંગ બાહ્ય તાપમાન અને ભેજની સ્થિતિ સાથે ગાઢ રીતે સંબંધિત છે. જ્યારે આઉટડોર હીટ ઇન્ડેક્સ ૧૭.૫-૨૨.૫  (દૈનિક સરેરાશ) ની વચ્ચે હોય છે ત્યારે ફેબ્રુઆરી અને ઑક્ટોબર દરમિયાન માંગ તેની સૌથી ઓછી હોય છે.

સીએસઇ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હીટ ઇન્ડેક્સમાં દરેક ડિગ્રીના વધારા સાથે શહેરમાં પાવરની માંગ ૧૪૦-૧૫૦ મેગાવોટ વધે છે. આ દર્શાવે છે કે દિલ્હી શહેરમાં ગરમીના બદલાતા સ્વભાવને કારણે રાત્રે વધુ વીજળીનો વપરાશ કરે છે. રાત્રિના સમયે વીજળીની માંગ બહારના તાપમાન અને ભેજની સ્થિતિ સાથે ગાઢ રીતે સંબંધિત છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ૨૨.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસથી ઉપરના આઉટડોર હીટ ઇન્ડેક્સમાં દરેક ડિગ્રીના વધારા માટે, રાત્રિના સમયે વીજળીની માંગ ૧૯૦-૨૦૦ મેગાવોટ વધે છે, જે દિવસના દર કરતાં લગભગ ત્રીજા ભાગની છે.