સરોગસી કાયદા પર કેન્દ્ર સરકારે લીધો મોટો નિર્ણય, એગ્સ-સ્પર્મ ખરીદવાની મંજુરી મળી

સરોગસી દ્વારા માતા-પિતા બનવાનું સપનું જોનારાઓ માટે કેન્દ્ર સરકારનો નવો નિર્ણય નવી આશાના કિરણ સમાન છે. તેના નવા નિર્ણયમાં, કેન્દ્ર સરકારે સરોગસી (રેગ્યુલેશન) નિયમો, 2022 માં ફેરફાર કરીને દાતા ગેમેટ્સના ઇંડા અને શુક્રાણુના ઉપયોગને મંજૂરી આપી છે. આ એવી સ્થિતિ સાથે આવે છે કે ભાગીદારોમાંના એકની તબીબી સ્થિતિ છે જે તેમને તેમના ગેમેટનો ઉપયોગ કરવામાં અસમર્થ બનાવે છે. સરકાર દ્વારા સૂચિત સરોગસી (રેગ્યુલેશન) એમેન્ડમેન્ટ રૂલ્સ 2024 જણાવે છે કે ડિસ્ટ્રિક્ટ મેડિકલ બોર્ડે પ્રમાણિત કરવું પડશે કે જીવનસાથીમાંથી કોઈ એક આવી સ્થિતિથી પીડિત છે.

નવો કાયદો શું કહે છે?

તે વધુમાં જણાવે છે કે “દાતા ગેમેટ્સનો ઉપયોગ કરીને સરોગસીની મંજૂરી એ શરતને આધીન છે કે સરોગસી દ્વારા જન્મેલા બાળકને ઇચ્છિત દંપતીમાંથી ઓછામાં ઓછું એક ગેમેટ હોવું આવશ્યક છે.” તે જણાવે છે કે “સરોગસીમાંથી પસાર થતી એકલ મહિલાઓ (વિધવા અથવા છૂટાછેડા લીધેલ) સરોગસી પ્રક્રિયાઓના લાભો મેળવવા માટે તેમના પોતાના ઇંડા અથવા દાતાના શુક્રાણુનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.”

અગાઉના કાયદામાં શું જોગવાઈ હતી?

માર્ચ 2023 માં કેન્દ્ર દ્વારા જારી કરાયેલ એક સૂચનાએ સરોગસી ઇચ્છતા યુગલો માટે દાતા ગેમેટ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, જેના કારણે અદાલતોમાંથી રાહત મેળવવાની અરજીઓ થઈ હતી. આ અરજીઓ તબીબી અહેવાલો પર આધારિત હતી જે દર્શાવે છે કે તેઓ ઇંડા ઉત્પન્ન કરવામાં અસમર્થ છે. નોટિફિકેશનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ઈચ્છુક સિંગલ મધર પણ ડોનર એગ્સનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. અનેક અરજીઓ મળ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને તેના 2023ના નોટિફિકેશન પર પુનર્વિચાર કરવા કહ્યું હતું.

સરોગેટ માતાઓના શોષણ પર પ્રતિબંધ

ભારતે સરોગસી (રેગ્યુલેશન) એક્ટ 2021 પસાર કર્યો કારણ કે દેશ એક આંતરરાષ્ટ્રીય સરોગસી હબ તરીકે ઉભરી રહ્યો હતો જેમાં અનૈતિક પ્રથાઓ, સરોગેટ માતાઓનું શોષણ, સરોગસી દ્વારા જન્મેલા બાળકોનો ત્યાગ અને માનવ ગેમેટ અને ભ્રૂણની આયાતના અહેવાલો હતા.